Kulturë

“Një kryeqytet qesharak”: Le Corbusier në Beograd

“Një kryeqytet qesharak”: Le Corbusier në Beograd

Si e shihte kryeqytetin serb arkitekti i famshëm zviceran Le Corbusier gjatë një udhëtimi në Orient në vitin 1911?

Në libraritë e pajisura mirë në Beograd ende mund të gjendet libri me kujtime, mendime e udhëpërshkrime i zviceranit Charles-Édouard Jeanneret (1887-1965). Serbët e kanë përkthyer dhe botuar në gjuhën e tyre, ndonëse konstatimet e Jeanneret për qytetin e Beogradit janë të ashpra, pothuaj fyese. Çdo student i arkitekturës e di kush është Charles-Édouard Jeanneret, ndërsa çdo lexues i informuar atë e njeh me emrin Le Corbusier. I lindur në La Chaux-de-Fonds në Zvicrën perëndimore, Le Corbusier konsiderohet si njëri prej arkitektëve më të mëdhenj të shekullit të XX. Le Corbusier ishte më shumë se arkitekt: planifikues urban, piktor, dizajner mobiliesh, teoricien i arkitekturës. 17 ndërtesa të tij janë të mbrojtura nga UNESCO.

Në vitin 1911 Le Corbusier ndërmori një udhëtim studimor në Orient, me ç’rast vizitoi, krahas Konstantinopojës (Stambollit) dhe Greqisë, edhe Beogradin. Ose thënë më ndryshe: ai qëndroi disa ditë në kryeqytetin serb, sepse andej kalonte rruga e tij drejt Orientit. Le Corbusier shkoi në Beograd me idenë se po vizitonte një qytet për të cilin kishte dëgjuar se është “Porta e Orientit”.