Kulturë

Shkolla, mësues e martirë në luftë për shqipen

Shkolla, mësues e martirë në luftë për shqipen
Linogdhendje me thënien e Papa Kristo Negovanit (1875 – 1905) i cili shtëpinë e tij në Negovan e shndrroi në shkollë ku nxënëse u mësoi shqip. Kjo qe ndër arsyet për të cilat u vra

Zëri i zvargur i profesorit çehrengrysur arbëresh sikur përcillte besnikërisht trishtimin e mospajtimin për shumëçka të rrënjosur në botën shqiptare të ditëve tona. Ishte vjeshta e 2019-s, kur në mjediset e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës në Prishtinë po mbahej konferenca shkencore “Studimet albanistike në Itali”.

 

Përpjekja për t’i shkruar gjuhët “vulgare” evropiane kur po perëndonte siprania e latinishtes kishtare mund të jetë pakogjë në krahasim me një histori dramatike të gjuhës së vjetër që flitej prej lashtësive klasike në anët e Ballkanit Perëndimor. Edhe atëherë kur për një gjë të tillë duhej ta fusje “kokën në torbë” mes fermanëve ndalues e torturave të inkuizicionit, megjithatë kishte njerëz që përpiqeshin ta mësonin shqipen në shkolla. Këtë e bënë pasardhësit e popullit të Skënderbeut që mërgoi në Itali qysh më 1592, por këtë e bënë edhe ata që nuk lëvizën nga tokat e tyre. Qysh në fund të shekullit 16, shqipja zuri vend edhe në shkolla të tilla si në Letnicë e Stubëll

Zëri i zvargur i profesorit çehrengrysur arbëresh sikur përcillte besnikërisht trishtimin e mospajtimin për shumëçka të rrënjosur në botën shqiptare të ditëve tona. Ishte vjeshta e 2019-s, kur në mjediset e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës në Prishtinë po mbahej konferenca shkencore “Studimet albanistike në Itali”.

Francesco Altimari, njëri prej filologëve dhe krijuesve më të njohur arbëreshë, ishte si përherë vullneti iluminues që përcillte prurjet më të reja albanologjike në të dyja brigjet shqipfolëse të Adriatikut dhe Jonit.