Kulturë

Maks Velo – imazhi i njeriut që guxoi të thoshte fjalën e vet

Maks Velo (31 gusht 1935 – 7 maj 2020)
 

Kishte lindur në Paris, por fati e kishte paracaktuar që të rikthehej në Shqipëri, e cila u bë edhe burgu i tij. “Kundërvënia” ndaj konvencave mendjengushta të artit socialist gjatë regjimit komunist do të pasohej në dekadat në vijim – kur ky regjim ishte përmbysur – me përplasje të reja e qëndrime antikonformiste. Në përvjetorin e 86-të të lindjes, Maks Velo – i cili vdiq në maj të vitit të kaluar – është përkujtuar si njeriu antikonformist në dy kohë: edhe në komunizëm, edhe në paskomunizëm

Emri i tij qe përfshirë në mesin e 175 arkitektëve më të mirë në botë, por në Shqipërinë e tij ai pësoi e vuajti veç për një “faj”: ishte antikonformist. Arkitekt, piktor e intelektual provokues, Maks Velo mbamendet edhe sot për zërin polemizues që ishte vetë identiteti i tij për një Shqipëri me të cilën nuk pajtohej dot.

Ditëlindja e tij, 31 gushti, ka bërë që Velo të kujtohet përshpirtshëm si njeriu që guxoi të thoshte fjalën e vet.