Shtojca për Kulturë

Ndëshkimi i krimit si kusht për pajtim

Gjakovë, 1999 (Foto: Georges Marillon)

Urrejtja dhe zemërimi u flakëruan përsëri kundrejt kundërmimit të varrezave masive, dhe miqësia ndërmjet popujve nuk u rezistoi valëve të gjakut që datojnë prej kohësh. Kjo është arsyeja pse është imperativ të ndëshkohet krimi i katërt, ai i Milosheviqit – për të gjykuar vrasësit nga secila palë; ky është kusht i pashmangshëm i çdo pajtimi ndërmjet popujve dhe heqje dorë prej retorikës hakmarrëse që akuzon kolektivisht këdo, meqë është e vështirë të identifikohen ata që përnjëmend janë përgjegjës

 

Urrejtja dhe zemërimi u flakëruan përsëri kundrejt kundërmimit të varrezave masive, dhe miqësia ndërmjet popujve nuk u rezistoi valëve të gjakut që datojnë prej kohësh. Kjo është arsyeja pse është imperativ të ndëshkohet krimi i katërt, ai i Milosheviqit – për të gjykuar vrasësit nga secila palë; ky është kusht i pashmangshëm i çdo pajtimi ndërmjet popujve dhe heqje dorë prej retorikës hakmarrëse që akuzon kolektivisht këdo, meqë është e vështirë të identifikohen ata që përnjëmend janë përgjegjës

Modeli i fryrjes flakëve të zjarrit të madh është zhvilluar aty ku ne shmangim përfshirjen, së paku kur interesat tona preken drejtpërdrejt. Krejt së fundi, ngrysja më e vogël nga Saddam Husseini do të mjaftonte që të mobilizohej krejt flota detare luftarake, e kurrkush nuk do të lodhej për natyrën demokratike të Kuvajtit; ngjashëm u pritën me masa gjysmake krimet serbe dhe gjenocidi i tutsive në Ruandë.

Në këtë terr të madh të paqartësisë, kur të gjithë luftëtarët janë grirë, ne shmangim pranimin me qëllim që të mund t’i bishtnojmë përfshirjes. Ky triumf i parimit të ekuivalencës – ata krejt janë njësoj – nuk është kurrgjë tjetër pos negacionizëm. Vetëm merreni me mend nëse ne do të duhej ta riinterpretonim Luftën e Dytë Botërore sipas të njëjtave parime: në atë rast, më nuk do të ishte e mundshme të shquhej e mira prej djallit, dhe Shoah do të ishte vetëm palë plotësuese për kërcënimin sovjetik (si në tezën e preferuar prej shkollës revizioniste gjermane).