Shtojca për Kulturë

Thirrjet e Rexhep Qosjes për rikthim drejt vlerave etike

Rexhep Qosja: “Mos të hedhim në zjarr asnjë nga ato që duam. Por, le të hedhim në zjarr të këqijat tona të sotme...”

Rexhep Qosja thërret me zë për rikthim drejt vlerave etike. Ai e orienton thirrjen e tij sidomos ndaj veprimtarëve, intelektualëve dhe qytetarëve. Dhe këtë gjë e bën në një mënyrë tepër të rrallë: “Në Greqinë e lashtë, në kohën e Homerit, rreth zjarrit të ndezur në nderim të heroit të rënë në luftë ecnin shokët, miqtë dhe adhuruesit e tij, duke hedhur në zjarr të gjitha ato që i donin më së shumti: kush kalin, kush robin e kush vetveten...”

 

Rexhep Qosja thërret me zë për rikthim drejt vlerave etike. Ai e orienton thirrjen e tij sidomos ndaj veprimtarëve, intelektualëve dhe qytetarëve. Dhe këtë gjë e bën në një mënyrë tepër të rrallë: “Në Greqinë e lashtë, në kohën e Homerit, rreth zjarrit të ndezur në nderim të heroit të rënë në luftë ecnin shokët, miqtë dhe adhuruesit e tij, duke hedhur në zjarr të gjitha ato që i donin më së shumti: kush kalin, kush robin e kush vetveten...”

Akuzave se bashkimi i Kosovës me Shqipërinë do ta krijonte Shqipërinë e Madhe, Rexhep Qosja i përgjigjet me një argument të fortë polemik e logjik: “Rusia me mbi 17 milionë e 75 400 km2 dhe me rreth 150 milionë banorë nuk quhet Rusi e Madhe; as Gjermania e bashkuar me 357 mijë km2 dhe me rreth 80 milionë banorë nuk quhet Gjermani e Madhe, as Kina me 9 milionë e 551 mijë km2 dhe me rreth 1 miliard e 200 milionë njerëz nuk quhet Kinë e Madhe, ndërsa Shqipëria e Bashkuar, e përbërë prej Shqipërisë së sotme dhe prej tokave shqiptare në ish-Jugosllavi, që kanë vazhdimësi gjeografike me të dhe në të cilat shqiptarët janë popullatë e vetme apo shumicë e madhe, që do të kishte gjithsej 55 mijë km2 dhe rreth 7 milionë banorë do të quhej Shqipëri e Madhe! Jo. Shqipëria e bashkuar, e përbërë prej dy gjysmave të popullit të ndarë shqiptarë, nuk mund të quhet Shqipëri e Madhe: ajo do të ishte Shqipëria natyrore.”

Qosja është i qartë në dallimin në mes të identitetit shtetëror dhe atij kombëtar. Identiteti kombëtar kosovar, i tillë siç propagandohet si identitet i ri, i ngjan shumë idesë për identitetin kombëtar jugosllav ose identitetin kombëtar sovjetik. Bazë e një logjike të tillë është sentenca se shteti përcakton identitetin kombëtar, përkatësisht se shteti e krijon kombin dhe jo kombi shtetin. Natyrisht që në këtë rast kemi të bëjmë me një ngatërrim të identitetit shtetëror me identitetin kombëtar. Sipas Qosjes, qëllimi i krijuesve të kësaj ideje është krijimi i një ideologjie “kundër konceptit një popull, një kulturë, një gjuhë letrare, një komb”. Ai e quan këtë një “ideologji kundërhistorike, me të cilën do të mposhtej përgjithmonë ideja që e ka lëvizur historinë e popullit shqiptar prej Lidhjes së Prizrenit e këndej: ideja e bashkimit kombëtar”.