Shtojca për Kulturë

Farosi – nga vendbanimi ilir deri te municipiumi romak

Mbetjet e municipiumit romak të ndërtuar mbi themele iliro-greke
 

Kohë më parë doli nga shtypi monografia e autores Jasna Jeličić Radonić – “Faros, rimski grad – Pharos, The Roman Sity”, IV, Književni krug, Split, Fakultet hrvatskih studija Sveučilišta u Zagrebu, Dominikanski samostan sv. Petra Mučenika Stari Grad, Split 2021, 235 faqe – për njërin ndër qytetet më të lashta e më të rëndësishme ilire i cili ka luajtur rol të rëndësishëm si vendbanim i lashtë ilir, pastaj koloni greke dhe në fund si municipium romak

Në kuadër të veprimtarisë së vet botuese, shtëpia botuese “Književni krug” e Splitit në Kroaci para disa muajsh ka botuar monografinë e autores Jasna Jeličić Radonić, “Faros, rimski grad-Pharos, The Roman Sity”, Split 2021.

Monografia është botuar në mënyrë paralele në gjuhën kroate dhe në atë angleze, ka gjithsej 235 faqe dhe është e ndarë si vijon: pas pjesës hyrëse: Predgovor, Uvod-Introduction (Parathënie, hyrje), pasojnë kaptinat: Pregled dosadašnjih istraživanja rimskoga grada – A review of previous researches into the Roman city (Pasqyra e kërkimeve të deritashme të qytetit romak), Povijesni okvir Rimskoga carstva – The Historical framework of the Roman Empire (Pasqyra historike e Perandorisë Romake (fillimi i Perandorisë, Perandoria Romake gjatë shekullit III, Perandoria Romake në antikitetin e vonë), Rimska osvajanja ilirskih područja i Farosa u povijesnim izvorima-The Roman conquests of the Illyrian lands and of Pharos in historical sources (Pushtimet romake të trojeve ilire dhe të ishullit Faros në dritën e burimeve historike (pfemizma e Farit, monedhat romake të kohës së Republikës), Arheološka istraživanja u jugoistočnom dijelu grada, Insula I i II-Archaeological excavation in the south-east part of the city, Insula I and II (Kërkimet arkeologjike në pjesën juglindore të qytetit – Insula I e II), Arheološka istraživanja u sjevernom dijelu grada, Insula s rimskim mozaicima – Archaeological excavation in the northern part of the city, The Roman Insula with Mosaics veneration of deities (Kërkimet arkeologjike në pjesën veriore të qytetit, Insula me mozaikë romake), Tragovi sakralne arhitekture i štovanje božanstava – Trace of Religious architecture and the veneration of deities (Gjurmët e arkitekturës sakrale dhe nderimi i hyjnive), Rimske nekropole i nadgrobni spomenici – Roman necropolises and funerary monuments (Nekropolat romake dhe monumentet mbivarrore), Kasnoantička povijesna slika, Sjeverni bedem kasnoantičkog grada, Ostava kasnoantičkog novca – The Historical picture of Late Antiquity (Pasqyra e historisë së antikitetit të vonë, Muri verior i qytetit të antikitetit të vonë, Thesari i monedhave të antikitetit të vonë), Ranokršćanska arhitektura – Early Christian architecture (Arkitektura e krishterimit të hershëm), Urbanizam rimskoga Farosa – Town planing of Roman Pharos (Urbanizmi i Farosit romak) dhe në fund janë: Zaključna razmatranja – Conclusion (Përfundimi), Lista e literaturës, Treguesi i emrave dhe Treguesi i emrave gjeografike.