Shtojca për Kulturë

Arnavutlluku në krizë, pavarësia, mbreti Zog në kombëtarizimin e fesë

Xhamia e Vjetër, Tiranë, 1916 (Foto: Rose Wilder Lane
 

Bernd J. Fischer dhe Oliver Jens Schmitt përmendin se në vitin 1875/1878, osmanët filluan ta humbnin kontrollin pas rebelimit në Serbi, e cila kishte shpërfaqur aspirata nacionaliste ndaj territoreve të Arnavutllukut, që nënkupton një zonë e populluar kryesisht me shqiptarët ose një trevë ku elementi etnik shqiptar ishte dominues në mesin e shumë grupeve të tjera etnike. Një tjetër kapitull i librit të tyre të ri, “A Concise History of Albania” është ai për mbretin Zog, që pasohet prej atij që qëmton vendosjen e regjimit komunist

Në “Arnavutlluk osman në krizë, 1800-1912” – kapitull i tretë i librit të Bernd J. Fischer dhe Oliver Jens Schmitt: “A Concise History of Albania”, Cambridge University Press, 2022, f. 440 – përshkruhet sundimi shumë i vonë osman në Shqipëri dhe ndikimi i Austro-Hungarisë, Italisë dhe Rusisë, si dhe rivaliteti i lëvizjeve kombëtare në Ballkan, në kontekstin e çështjes lindore 1875/1878.

Autorët përmendin se në vitin 1875/1878, osmanët filluan ta humbnin kontrollin pas rebelimit në Serbi, e cila kishte shpërfaqur aspirata nacionaliste ndaj territoreve të Arnavutllukut, që nënkupton një zonë e populluar kryesisht me shqiptarët ose një trevë ku elementi etnik shqiptar ishte dominues në mesin e shumë grupeve të tjera etnike. Në të njëjtën kohë, ngritja e një Shqipërie autonome, e përkrahur nga Austro-Hungaria, ishte një nga problemet, me të cilat do të përballet në vijim Perandoria Osmane, e cila në këtë fazë po e humbiste përfundimisht kontrollin mbi territoret e saj në pjesën ballkanike.