Shtojca për Kulturë

Xhubleta – veshje me rrëfime mijëravjeçare

Xhubletë grash nga Dukagjini. Daton nga periudha e Pavarësisë. Muzeu Historik i Shkodrës
Xhubletë grash nga Dukagjini. Daton nga periudha e Pavarësisë. Muzeu Historik i Shkodrës
 

Prejardhja e xhubletës konsiderohet të jetë mesdhetare dhe lashtësia 4000-vjeçare. Këto të dhëna janë mbështetur në gjetjet arkeologjike në Kliçavec të Bosnjës, të figurinave shumë të ngjashme si në formë, edhe në ornamentikë me xhubletën. Disa autorë konsiderojnë se xhubleta ka origjinë kreto-mikenase, por ajo u integrua mirë në kulturën ilire dhe vazhdoi e vazhdon jetën e saj në forma të ndryshme deri në ditët e sotme

Kultura materiale është pjesë e rëndësishme e çdo kulture. Ajo ka përparësi konkretësinë dhe jetëgjatësinë, por edhe mundësinë që në qenien e saj të ngërthehen dimensione të tjera kulturore. Aspekti ergologjik mundëson shqyrtimin e elementeve të kulturës materiale si komoditete – artikuj këmbimorë, me ç’rast sillen në pah, përveç vlerës së këmbimit në aspektin ekonomik, edhe gërshetimet e dimensioneve të tjera kulturore e sociale me atë ekonomik në vetë qenësinë e objektit.

Pra, këtu në qendër të analizës është vetë komoditeti/objekti dhe shumëkuptimësia e tij vlerore në kohë dhe hapësirë si refleksion i gërshetimit të përmendur. Këtë aspekt dhe kontekst të ri autori Appadurai e quan “perspektivë të re mbi qarkullimin e komoditetit në jetën shoqërore” në kuadër të jetës shoqërore të gjësendeve.