Shtojca për Kulturë

Nahire Surroi – etnologia e parë, frymëzuesja e emancipimit

Nahire Surroi (1 shkurt 1935 – 7 dhjetor 2023)
 

Ajo refuzonte të jepte intervista, të fliste për veten dhe kontributin e saj. Nuk donte që as të tjerët të flisnin për të me gjithë kontributin që dha në kulturë e në jetën shoqërore, kur të hapje shtigje nuk ishte punë e lehtë. Dhe një dëshmi për këtë qe edhe vullneti i saj që lamtumira t’i jepej pa bujë. Nahire Kabashi-Surroi, etnologia e parë shqiptare në këto anë, është shembull i atyre që punonin heshtas. Vetë figura e saj u bë shembull për shumë gra të tjera, e trashëgimia që la pas është udhërrëfyes gjeneratash

Në Kosovën e pas Luftës së Dytë Botërore shkollimi i të rinjve ishte një prej fronteve të mëdha. Madje edhe për djemtë. Vajzat ishin tejet të rralla. Edukimi i të rinjve kishte peshë të jashtëzakonshme. Nuk bëhej fjalë vetëm që nëpërmjet këtij procesi vendi përfitonte kuadro profesionale, por ato shërbenin edhe si model për të tjerët. Shndërroheshin në shembull të emancipimit.

Në vitet ‘50 të shekullit të kaluar, njëri prej shembujve do të ishte Nahire Kabashi. Nga Prizreni në Prishtinë e më pas në Beograd ajo do të bëhej etnologia e parë shqiptare në Kosovë. Brenda konceptit familjar, ajo thjesht po ndiqte një rrugë që familja e kishte marrë edhe më herët sa i përket arsimimit. Por për rrethanat shoqërore do të bëhej shembull e frymëzim. Kontributi i saj profesional bashkë me atë si drejtuese e një institucioni identitar, sipas bashkëpunëtorëve të saj, është i papërshkrueshëm.