Vështrime

Zgjimi i gjigantit të gjelbër norvegjez

Përgjigjja ndaj emergjencës klimatike është sfidë për këdo, por veçmas për shtetet që janë ekonomikisht të varura prej ekstraktimit apo prodhimit të naftës. Dekarbonizimi ka krijuar mundësi për shumë shtete që ta ndjekin një revolucion të gjelbër industrial. Mirëpo derisa përherë e më shumë shtete po e përqafojnë këtë shteg drejt prosperitetit të ardhshëm, vlera e karburanteve fosile, teknologjive dhe kapaciteteve do të tretet, duke i kërcënuar vendet e punës, burimet nga eksporti dhe inovacioni industrial në ekonomitë e dominuara nga nafta.

Dridhja nga COVID-19 i ka demonstruar rreziqet e ndërlidhura me varshmërinë e tepruar prej tregjeve të brishta të energjisë. Derisa gjiganti danez i energjisë “Ørsted” ka vazhduar kthimin e tij disadekadësh në të ripërtërishmet, “Equinori” i Norvegjisë është detyruar që t’i ulë dividendët dhe të grumbullojë më shumë borxh për t’i jetësuar zotimet bërë hisedarëve me gjithë të ardhurat e pamjaftueshme. Sikurse nikoqiri nga Danimarka, “Equinori” duhet të shndërrohet në një gjigant energjetik të orientuar kah misioni. Kjo e nënkupton mënjanimin e presionit ndaj menaxhmentit të tij për shpërndarjen e fitimeve mes hisedarëve, nëpërmjet rikthimit të statusit të tij si një kompani në pronësi të plotë shtetërore që përqendrohet në të ardhmen ekonomike të vendit

Përgjigjja ndaj emergjencës klimatike është sfidë për këdo, por veçmas për shtetet që janë ekonomikisht të varura prej ekstraktimit apo prodhimit të naftës. Dekarbonizimi ka krijuar mundësi për shumë shtete që ta ndjekin një revolucion të gjelbër industrial. Mirëpo derisa përherë e më shumë shtete po e përqafojnë këtë shteg drejt prosperitetit të ardhshëm, vlera e karburanteve fosile, teknologjive dhe kapaciteteve do të tretet, duke i kërcënuar vendet e punës, burimet nga eksporti dhe inovacioni industrial në ekonomitë e dominuara nga nafta.

Duke qenë mes këtyre ekonomive, Norvegjia – eksportuesja e tretë më e madhe e gazit natyror në botë – ballafaqohet me një sfide më unike. Ama, derisa struktura dhe investimet industriale të Norvegjisë janë më se të ndërlidhura me industritë dhe shërbimet e bazuara në karbon, teksa hidrokarboni ka numëruar rreth 36 për qind të eksporteve të përgjithshme më 2019, energjia e brendshme e vendit buron pothuajse tërësisht nga resurset e ripërtërishme (hidroenergjia). Ekonomia norvegjeze kësisoj do të jetë e arrirë për një transicion të gjelbër industrial, veç faktit se kërkesa globale në rënie për karburantet fosile do ta trazojë motorin e saj kryesor të rritjes.