Vështrime

Kur “nuk jemi në Zvicër” është garanci dhe lëvdatë

Zvicra nuk është në Bashkimin Evropian, por nuk vuan nga kjo. Sepse në shumë gjëra sikur të ishte. Në asnjë kufi të Zvicrës me vendet fqinje nuk ekzistojnë kontrollet. Sepse Zvicra është pjesë e zonës së Schengenit, një zonë e lirisë së lëvizjes pa kufi në Evropën Perëndimore dhe një pjesë të madhe të Evropës Lindore, Qendrore dhe Jugore. Zvicra nuk është në BE, por shkëmbimin tregtar me të gjitha vendet e BE-së ajo e ka të liberalizuar tërësisht, siç e ka për shërbime, kapital dhe punëtorë. Zvicra pa problem i respekton të gjitha vendimet e Bashkimit Evropian pa pasur të drejtë të votojë për to. Kjo vlen edhe për standardet e prodhimeve, tregtinë me botën dhe shumë gjëra të tjera, sepse kur je pjesë e tregut të përbashkët të BE-së nuk mund të kesh politikë individuale tregtare me të tjerët jashtë bllokut.

Jetojmë në kohën kur në mënyrë ironike në pikëpyetje vihen gjërat që janë dukur të garantuara. Ja për shembull bindja se bankat më të sigurta në botë janë ato të Zvicrës. Javën e shkuar disa liderë të vendeve të BE-së, përfshirë edhe ata të Greqisë, për t’i qetësuar qytetarët e tyre se nuk duhet të kenë frikë nga ndonjë krizë e re financiare, e as për ndonjë thyerje në sistemin bankar, u thanë se “ne nuk jemi Zvicër dhe te ne sistemi i bankave është shumë më i sigurt dhe rezistent“

Zvicra nuk është në Bashkimin Evropian, por nuk vuan nga kjo. Sepse në shumë gjëra sikur të ishte. Në asnjë kufi të Zvicrës me vendet fqinje nuk ekzistojnë kontrollet. Sepse Zvicra është pjesë e zonës së Schengenit, një zonë e lirisë së lëvizjes pa kufi në Evropën Perëndimore dhe një pjesë të madhe të Evropës Lindore, Qendrore dhe Jugore. Zvicra nuk është në BE, por shkëmbimin tregtar me të gjitha vendet e BE-së ajo e ka të liberalizuar tërësisht, siç e ka për shërbime, kapital dhe punëtorë. Zvicra pa problem i respekton të gjitha vendimet e Bashkimit Evropian pa pasur të drejtë të votojë për to. Kjo vlen edhe për standardet e prodhimeve, tregtinë me botën dhe shumë gjëra të tjera, sepse kur je pjesë e tregut të përbashkët të BE-së nuk mund të kesh politikë individuale tregtare me të tjerët jashtë bllokut.

Ja tash edhe kosovarët pas nëntë muajsh do të mund të udhëtojnë pa viza edhe në Zvicër. Dhe këtë vendim nuk e ka miratuar Zvicra. Kjo, falë vendimit të BE-së për të liberalizuar vizat. Dhe Zvicra është e obliguar ta respektojë këtë vendim, një lloj sikur edhe Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni. Sepse janë pjesë e zonës së Schengenit pa qenë anëtare të BE-së. Nganjëherë Zvicra konsultohet dhe nga ajo kërkohet ndonjë mendim, por nuk ka mundësi t’i bllokojë vendimet. Në rastin e Kosovës, Zvicra, sipas shumë burimeve diplomatike, ka ndihmuar që BE-ja ta marrë vendimin për të liberalizuar vizat. Ka thënë se ky shtet ka një përvojë të mirë me shtetasit e Kosovës. Dhe nuk ka frikë se heqja e vizave do të paraqiste ndonjë problem të madh për këtë shtet, ani pse është shteti që për kokë banori ka më së shumti banorë me prejardhje nga Kosova në botë. Dhe ky argument ka qenë i fuqishëm. Sepse nëse nga ardhja masive e kosovarëve “nuk ka frikë një Zvicër e vogël, pse të ketë frikë një Francë e madhe”.